Rodzaje patelni: którą wybrać do smażenia, duszenia i gotowania?

Rodzaje patelni – co warto wiedzieć?

• Patelnie do smażenia – wybierz teflonowe, stalowe lub żeliwne, które mają właściwości nieprzywierające i grube dno dla równomiernego rozprowadzania ciepła.
• Patelnie do duszenia – wybierz modele z wysokim rantem (8-10 cm) i pokrywką, najlepiej żeliwne lub stalowe, które równomiernie rozprowadzają ciepło.
• Patelnie do gotowania – najlepiej sprawdzi się wok (żeliwny lub aluminiowy) i opcje ceramiczne/granitowe z wysokim rantem i pokrywką.
• Właściwości patelni – wybieraj modele z materiałów odpornych na uszkodzenia (np. stal nierdzewna, żeliwo) oraz nieprzywierającą powłoką (teflonową lub tytanową).

Spis treści:

1. Rodzaje patelni – co warto wiedzieć?

2. Rodzaje patelni – którą wybrać do smażenia, duszenia i gotowania?

3. Patelnie do smażenia – jaką wybrać?

4. Patelnie do duszenia – jaką patelnię wybrać do delikatnych potraw?

5. Patelnie do gotowania – które sprawdzą się najlepiej?

6. Jakie cechy powinna mieć dobra patelnia?

7. Jak wybrać idealną patelnię do swoich potrzeb?

8. Podsumowanie

Rodzaje patelni – którą wybrać do smażenia, duszenia i gotowania?

Patelnie to szeroka grupa produktowa, która – wbrew pozorom – nie służy tylko do smażenia w podstawowym rozumieniu tego pojęcia. W zależności od tego, na jaką się zdecydujesz, umożliwi Ci również inne metody obróbki termicznej, jak na przykład gotowanie i duszenie potraw.

Chociaż podziału patelni można dokonać z udziałem różnych kryteriów, w tym artykule skupiamy się tylko na tych trzech technikach kulinarnych. Korzystając z poniższych wskazówek, wybierzesz zatem odpowiednie narzędzie na co dzień, które wesprze Cię w przyrządzaniu dań smażonych, duszonych i gotowanych. Zobacz, co przyda Ci się bardziej – patelnia ceramiczna, teflonowa czy jeszcze inna.

Patelnie do smażenia – jaką wybrać?

Jeśli najczęściej korzystasz z patelni do smażenia, przy wyborze skup się głównie na właściwościach nieprzywierających. Im lepiej sprawdza się pod tym względem, tym większa szansa na to, że uda Ci się przygotowywać dania z minimalną ilością tłuszczu – nie martwiąc się przy tym o zniszczenie naczynia.

W przypadku tej techniki obróbki duże znaczenie ma również grubość dna. Im jest większa, tym równomierniej się nagrzewa i rozprowadza ciepło. To z kolei sprzyja eliminacji pojedynczych gorących punktów, w których danie mogłoby się przypalać. W związku z tym polecamy do smażenia modele z dnem o grubości co najmniej 4-6 cm, a im wyższa ta wartość, tym lepiej sprawdzą się pod tym względem.

Jakie rodzaje patelni sprawdzą się do smażenia?. Nadają się do tego m.in.:

• patelnie teflonowe,
• patelnie stalowe (np. ze stali węglowej lub nierdzewnej),
• patelnie żeliwne,
• patelnie miedziane.

Patelnie nieprzywierające – zalety i wady

Klasycznym rozwiązaniem do smażenia mięs i innych składników są patelnie uniwersalne, zwykle wykonane z aluminium i pokryte powłoką teflonową zapobiegającą przywieraniu. W tej grupie najczęściej znajdziesz stosunkowo tanie patelnie o niskiej wadze, dzięki której podnoszenie akcesorium nie sprawia trudności.

Choć produkty z tej grupy cechują się wysoką użytecznością, trzeba pamiętać o tym, by używać na nich jedynie plastikowych lub drewnianych sztućców. Metalowa łopatka mogłaby pozostawić widoczne rysy w powłoce PTFE, np. w czasie smażenia naleśników czy mieszania potraw. Takie uszkodzenia przesądzają z kolei o konieczności wymiany patelni na nową. Uszkodzenia w tej powierzchni mogą prowadzić do uwalniania do smażonej potrawy niepożądanych związków wpływających negatywnie na zdrowie.

Patelnie stalowe i żeliwne – trwałość i równomierne rozprowadzanie ciepła

Jeśli zależy Ci na długiej żywotności, trudno o znalezienie czegoś lepszego niż patelnie żeliwne oraz stalowe. Materiały te odznaczają się ponadprzeciętną wytrzymałością i odpornością na uszkodzenia mechaniczne, dzięki czemu sprawdzają się nawet przy intensywnej eksploatacji i częstym smażeniu.

Oba te materiały wyróżnia naturalnie nieprzywierająca powłoka. Nie musisz też martwić się ich ewentualnym zarysowaniem. Jest to naprawdę trudne, a do tego nie niesie za sobą żadnych zagrożeń dla zdrowia – jest tylko defektem natury estetycznej. Pamiętaj tylko, że żeliwo (i najczęściej także stal węglowa) nie nadaje się do mycia w zmywarce, a do naczynia z niego wykonane nie są lekkie. W związku z tym nie każdemu ich użytkowanie wyda się komfortowe.

Patelnie miedziane – elegancja i doskonała przewodność ciepła

Choć zachwycają już samym wyglądem, patelnie miedziane mają więcej zalet. Skupiają się one w szczególności wokół doskonałej przewodności cieplnej, dzięki której nagrzewają się niezwykle równomiernie. Dodatkowo miedź szybko reaguje na zmiany temperatury, np. po przykręceniu gazu czy obniżeniu programu na kuchence indukcyjnej. Oznacza to precyzyjne rezultaty procesu smażenia, nad którym masz pełną kontrolę.

Patelnie do duszenia – jaką patelnię wybrać do delikatnych potraw?

Aby móc wygodnie dusić potrawy w patelni, musisz wybrać taką o wysokim rancie, min. 8-10 cm. Dzięki temu w środku zmieści się więcej płynu, który będzie stopniowo odparowywać podczas obróbki termicznej.

I w tym przypadku istotne są właściwości nieprzywierające, co wynika z dwóch powodów. Po pierwsze, przed rozpoczęciem tego procesu mięso jest najczęściej krótko obsmażane, a po drugie – gdy w patelni znajduje się już mniej płynu, potrawa może przywierać do dna, o ile nie jest przed tym właściwie zabezpieczone. Wobec tego warto postawić na grube dno, które równomiernie rozprowadza ciepło po całej średnicy.

W tym przypadku możesz wybrać m.in.:

• dowolny rodzaj patelni z pokrywką,
• patelnię żeliwną,
• patelnie stalową (ze stali szlachetnej),

Patelnie z pokrywką – idealne do duszenia mięsa

Ze względu na specyfikę techniki duszenia, pokrywka nie jest opcjonalna. Potrzebujesz jej, aby stworzyć odpowiednie warunki do powolnego gotowania pod przykryciem i odparowywania płynu. Chociaż wybór jest spory, polecamy Ci w szczególności szklane pokrywki z wentylem, które umożliwiają podglądanie potrawy bez konieczności odkrywania. Upewnij się tylko, że mają nienagrzewający się uchwyt – z myślą o własnym komforcie i bezpieczeństwie.

Patelnie żeliwne – najlepsze do powolnego duszenia

Żeliwo – jako naturalnie nieprzywierający, odporny na wysokie temperatury materiał – doskonale sprawdza się w przypadku duszenia. Co istotne, umożliwia stosowanie tej techniki obróbki nie tylko na kuchence, ale również w piekarniku – o ile nie ma plastikowych lub drewnianych uchwytów.

W takim przypadku potrzeba jedynie pasującej pokrywki z tego samego metalu, aby móc korzystać z aż dwóch sposobów na wygodne i efektywne duszenie dania. Jeśli zdecydujesz się na użycie w tej roli piekarnika, rozejrzyj się zadużymi patelniami z uchwytami po obu bokach. Ułatwi Ci to przenoszenie ciężkiego naczynia.

Patelnie ze stali nierdzewnej – łatwość w utrzymaniu i szybkie duszenie

Pod kątem trwałości i wszechstronności zastosowania patelnie stalowe sprawdzają się tak dobrze, jak te z żeliwa. Są wytrzymałe, a przy tym odporne na uszkodzenia mechaniczne oraz korodowanie – przy odpowiedniej pielęgnacji.

Warto jednak zwrócić uwagę na jedną przewagę stali nierdzewnej nad żeliwem: jest od niego znacznie lżejsza. Przekłada się to na wyższy komfort pracy, bo nie musisz dźwigać dużego ciężaru, ściągając patelnię z kuchenki – nawet gdy jest wypełniona po brzegi gulaszem czy inną potrawą.

Patelnie do gotowania – które sprawdzą się najlepiej?

Patelnie nie są pierwszy wyborem, gdy mowa o gotowaniu, ale sprawdzają się w tej roli zaskakująco dobrze. Należy tylko upewnić się, że mają wysoki rant i pokrywkę w zestawie, co umożliwi przygotowywanie różnych potraw – od zup, aż po makaron czy ryż. Zwróć uwagę w szczególności na następujące rodzaje patelni:

• patelnie aluminiowe i żeliwne typu wok,
• patelnie ceramiczne (czyli wykonane z jakiegoś metalu z powłoką ceramiczną),
• patelnie granitowe,
• różne patelnie z pokrywką.

Patelnie wok – wszechstronność w kuchni

Szukając wszechstronności zastosowania, warto skierować wzrok na patelnie żeliwne i aluminiowe typu wok. Ich nietypowa konstrukcja, wynikająca z tradycji kuchni azjatyckiej, niesie za sobą dużą uniwersalność w codziennym użytkowaniu oraz odporność na wysokie temperatury. Woka zastosujesz z powodzeniem nie tylko do smażenia (w tym na głębokim tłuszczu, przy niewielkiej ilości tłuszczu i metodą stir-fry), ale też do gotowania klasycznego i na parze. W tym ostatnim przypadku potrzebujesz jedynie specjalnej kratki, którą umieścisz w górnej części naczynia, i pokrywki.

Jeśli cenisz sobie prostą pielęgnację, postaw raczej na patelnię aluminiową niż żeliwną. Ten drugi materiał wymaga regularnego sezonowania – bez tego nieprzywierająca powłoka nie spełnia swojej funkcji. Aluminium (z dodatkową powłoką) jest równie odporne na wysokie temperatury i pozwala na smażenie na niewielkiej ilości tłuszczu lub wręcz bez dodatku tłuszczu. Z drugiej strony, jest prostsze w utrzymaniu w czystości, a wiele patelni nadaje się nawet do mycia w zmywarce.

Patelnie ceramiczne i granitowe – głębokie, więc idealne do gotowania i mieszania

Popularną i łatwo dostępną opcję na rynku stanowią patelnie granitowe (z powłoką drobinkami granitu) i ceramiczne (z powłoką ceramiczną) z wysokim rantem. Z tego powodu warto je rozważyć, jeśli szukasz czegoś nadającego się do gotowania. W obu przypadkach masz do czynienia z trwałością i odpornością na wysoką temperaturę. Dodatkowo – o ile producent nie zaleca inaczej – patelnie granitowe i ceramiczne można myć w zmywarce.

Patelnie tytanowe z pokrywką – gotowanie na wolnym ogniu

Szukasz patelni do gotowania zupy, makaronu, ryżu czy jeszcze coś innego? Obecność pokrywki zapewni komfort pracy oraz doskonały rezultat pod kątem smaku i konsystencji. Przykrywanie naczynia na czas obróbki termicznej sprzyja wytworzeniu pary i równomiernemu wchłanianiu wody przez produkty spożywcze. W efekcie gotują się one równomierne, a na koniec cechują się idealną teksturą.

W przypadku zup, pomocna okaże się także tytanowa powłoka patelni. Jej zastosowanie nie tylko zwiększa wytrzymałość produktu, ale też przyczynia się do tego, że metal jest odporny na działanie wysokiej temperatury i równomiernie rozprowadza ciepło. Można ich też używać z minimalną ilością tłuszczu – tytan także jest powłoką nieprzywierającą.

Jakie cechy powinna mieć dobra patelnia?

Rozglądając się po różnych rodzajach patelni, zwróć uwagę przede wszystkim na następujące właściwości, aby dopasować ją do własnych potrzeb:

• materiał – każdy cechuje się innymi właściwościami, np. żeliwo i stal są odporne na zarysowanie, a patelnie aluminiowe lekkie i wygodne w użytkowaniu. Z kolei patelnie ceramiczne i granitowe nadają się często do stosowania w piekarniku, a patelnie teflonowe chronią przed przywieraniem,
• średnica – im większe porcje przygotowujesz (np. dla całej rodziny), tym większej patelni potrzebujesz,
• wysokość ścianek – o ile przy smażeniu sprawdzi się niski rant, o tyle do duszenia i gotowania potrzebna Ci dobra patelnia z wysokim brzegiem,
• rodzaj powłoki – niektóre modele (np. patelnie teflonowe czy patelnie emaliowane) mogą być dodatkowo pokryte nieprzywierającą powłoką umożliwiającą smażenie czy duszenie z minimalną ilością tłuszczu i płynu, bez obawy o przypalenie potrawy. Podobne (a nawet jeszcze lepsze) właściwości nieprzywierające wykazuje również powłoka tytanowa, która na dodatek podwyższa odporność powierzchni patelni na uszkodzenia mechaniczne i wysoką temperaturę,
• konkretne przeznaczenie patelni – do smażenia jajek sadzonych przyda Ci się niewielkie akcesorium (średnica 20-25 cm), podczas gdy do naleśników warto już wybrać większą patelnię (średnica 25-30 cm),
• grubość dna – patelnie z grubym dnem doskonale sprawdzają się przy smażeniu i duszeniu, bo ryzyko przywierania okazuje się niższe niż zwykle. Jeśli Ci na tym zależy, postaw np. na patelnie tytanowe lub aluminiowe. W przypadku gotowania nie ma to aż tak dużego znaczenia, choć również może wpłynąć pozytywnie na Twój komfort pracy. Grube dno przyda się też na kuchence gazowej,
• kompatybilność dna z kuchenką – nie wszystkie rodzaje patelni są przystosowane do pracy z kuchenką indukcyjną, która cieszy się obecnie dużym powodzeniem w polskich domach. Jeśli zależy Ci na kompatybilności w tym zakresie, upewnij się co do tego przed zakupem. Zasadniczo wszystkie patelnie mogą być używane na kuchence gazowej,
• możliwość mycia w zmywarce – niektóre materiały (np. żeliwo) nie nadają się do mycia w zmywarce i wymagają delikatnej, ręcznej pielęgnacji. W przypadku pozostałych metali zależy to od indywidualnych zaleceń producenta. Jeśli chcesz ułatwić sobie utrzymanie czystości w kuchni, upewnij się zawczasu, czy wybraną patelnię aluminiową lub inną można myć w zmywarce,
• obecność pokrywki – nie wszystkie patelnie mają ją w zestawie. Obecność pokrywki zwiększa ich użyteczność oraz zakres zastosowania, bo narzędzie może służyć również do duszenia potraw lub smażenia mięs bez obawy o rozbryzgi tłuszczu.

Jak wybrać idealną patelnię do swoich potrzeb?

Pamiętaj, że dobra patelnia to taka, która odpowiada Twoim indywidualnym preferencjom i technikom, których używasz na co dzień w kuchni. Nie warto więc kierować się chwilową modą. Zamiast tego przemyśl dobrze to, do czego zamierzasz jej używać, a zyskasz praktyczne i niezawodne wsparcie w codziennej pracy w każdej kuchni.

Pamiętaj o tym, że poszczególne rodzaje patelni wpływają nie tylko na komfort odczuwany w swojej kuchni, ale też na walory smakowe i wizualne smażonych potraw. Przykładowo, smażone jedzenie typu stir-fry smakuje zupełnie inaczej, gdy przygotuje się je na wykonanej ze stali nierdzewnej patelni z wysokimi ściankami, w której można podsmażyć składniki bez utraty ich jędrności i chrupkości. Z kolei smażenie ryb czy sztuki mięsa (np. steku, karkówki) najlepiej wykonać na patelni grillowej, a pojawi się na nich charakterystyczny, apetyczny wzór. Wszechstronność pod kątem zastosowania można z kolei przypisać patelniom ceramicznym i patelniom teflonowym.

Podsumowanie

Niezależnie od tego, czy potrzebujesz patelni gastronomicznej, czy czegoś o bardziej wszechstronnym zastosowaniu, sklep Technica to dobre miejsce na poszukiwania. W naszym asortymencie znajduje się szeroki wybór artykułów gastronomicznych o różnym przeznaczeniu – od dużych urządzeń AGD (np.szafy chłodnicze lub patelnie elektryczne), przez przydatne narzędzia (jak różne rodzaje patelni i garnków), aż po drobne akcesoria przydatne w branży HoReCa.

Co więcej, w każdej kategorii czeka na Ciebie mnogość wariantów do wyboru. Przyjrzyj się chociażby trwałym patelniom tytanowym, nieprzywierającym patelniom teflonowym oraz umożliwiającym smażenie przy minimalnej ilości tłuszczu patelniom grillowym. Zwróć też uwagę na powłokę patelni, która poprawia jej właściwości użytkowe. Dobrym wyborem mogą okazać się modele z powłoką tytanową i powłoką nieprzywierającą (non stick). Dzięki nim smażone potrawy nie przypalają się punktowo, nawet jeśli zastosujesz niewielką ilość tłuszczu.

Tym, co wyróżnia nas na rynku, jest kompleksowe wsparcie przed- i posprzedażowe. Jeśli nie wiesz, jakie rozwiązania sprawdzą się w Twoim przypadku, skonsultuj się z naszymi ekspertami z dziedziny doradztwa i projektowania dla gastronomii. Po dokonaniu zakupu możesz zwrócić się do nas, jeśli potrzebujesz jakichś części zamiennych lub serwisu pogwarancyjnego. Poznaj pełen zakres usług świadczonych przez sklep Technica i ciesz się wsparciem na każdym etapie współpracy!