Ceny
Brutto
0 szt. - 0,00 zł
Zawartość koszyka (0)
Nie masz żadnego produktu w koszyku.

Opłata SUP w gastronomii – jak wdrożyć i uniknąć kar w 2026 roku?

Czas czytania: 13 minut
Komentarze: 0

Od 1 stycznia 2024 r. każdy lokal gastronomiczny w Polsce ma obowiązek pobierania opłaty SUP: 0,20 zł za jednorazowy kubek z tworzyw sztucznych i 0,25 zł za pojemnik na żywność. Z opłat tych należy rozliczyć się co roku z urzędem marszałkowskim. Jak wdrożyć tę opłatę w 2026 roku?

Opłata SUP w gastronomii – jak wdrożyć i uniknąć kar w 2026 roku?

Opłata SUP – co warto wiedzieć?

  • Opłata SUP obowiązuje w Polsce od 1 stycznia 2024 r. na mocy ustawy z 14 kwietnia 2023 r. zmianie ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2023 poz. 877), wdrażającej Dyrektywę (UE) 2019/904.
  • Każdy lokal gastronomiczny pobiera od klienta 0,20 zł za jednorazowy kubek na napoje i 0,25 zł za pojemnik na żywność.
  • Od 1 lipca 2024 r. lokal musi również oferować klientom opakowania alternatywne – wielorazowe lub z materiału innego niż tworzywo sztuczne.
  • Zebraną opłatę przedsiębiorca odprowadza raz w roku do urzędu marszałkowskiego, składając sprawozdanie przez BDO. 
  • Niezłożenie sprawozdania, brak ewidencji lub nieodprowadzenie opłaty skutkuje karą od 500 zł do 500 000 zł, a brak wpisu do BDO – karą do 1 000 000 zł.
  • Ewidencję liczby wydanych opakowań SUP trzeba prowadzić osobno dla każdego lokalu i przechowywać przez 5 lat.

Spis treści:

1. Znaczenie dyrektywy plastikowej dla stabilności Twojego biznesu
2. Jakie są konsekwencje ignorowania przepisów SUP?
3. Obowiązki właściciela i menedżera: co mówią aktualne przepisy?
4. Praktyczne wdrożenie opłaty SUP w Twoim lokalu: poradnik krok po kroku
5. Profesjonalne wsparcie w budowaniu bezpiecznej kuchni z Technica!

Znaczenie dyrektywy plastikowej dla stabilności Twojego biznesu

Dyrektywa SUP (Single Use Plastics) to unijna regulacja, a dokładnie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z 5 czerwca 2019 r., której celem jest ograniczenie wpływu produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na środowisko. W Polsce weszła w życie przez ustawę z 14 kwietnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 877), nakładając na gastronomię obowiązek pobierania opłaty od klientów za jednorazowe kubki i pojemniki oraz prowadzenia ewidencji i corocznej sprawozdawczości. 

Dyrektywa SUP wpływa na rentowność i wizerunek każdego lokalu. Restauracje, hotele i firmy cateringowe znalazły się w centrum tej zmiany, bo to gastronomia odpowiada za znaczną część jednorazowego plastiku trafiającego do środowiska.

Zobacz również: Jedzenie na wynos: kompletna lista wymogów prawnych i sanitarnych dla restauracji

Ile wynosi opłata konsumencka użytkownika końcowego za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych?

Stawki określa Rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679):

  • 0,20 zł za jednorazowy kubek na napoje (w tym ich pokrywki i wieczka)
  • 0,25 zł za pojemnik na żywność przeznaczony do bezpośredniego spożycia.

To kwoty netto – do każdej dolicza się VAT właściwy dla sprzedawanego produktu. Opłacie podlegają również kubki i pojemniki wydawane za pomocą urządzenia vendingowego. W przypadku pojemników opłata dotyczy tych przeznaczonych do żywności gotowej do spożycia, którą konsument spożywa bez dalszej obróbki – jak posiłki gotowe wydawane na wynos lub na miejscu.

Jakie są konsekwencje ignorowania przepisów SUP?

Wdrażanie przepisów SUP egzekwuje Inspekcja Handlowa oraz Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ). Inspekcja Handlowa odpowiada za kontrolę pobierania opłaty i dostępności opakowań wielokrotnego użytku oraz alternatywnych, WIOŚ – za ewidencję, oznakowanie i rejestrację w BDO. 

Ważne! Sanepid nie ma w tym zakresie żadnych kompetencji.

Za nieprzestrzeganie obowiązków przedsiębiorców w zakresie SUP grożą kary finansowe wynikające z art. 40a i art. 40b ust. 1 ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2024 poz. 433):

  • niepobieranie opłaty od użytkownika końcowego nabywającego produkt (art. 40a pkt 1) oraz brak opakowań alternatywnych (art. 40a pkt 3) – od 500 do 20 000 zł,
  • sprzedaż zakazanych produktów jednorazowego użytku z załącznika nr 7, takich jak styropianowe pojemniki, plastikowe słomki czy sztućce (art. 40a pkt 7) – od 10 000 do 500 000 zł,
  • brak wpisu do BDO – od 1 000 do 1 000 000 zł na mocy art. 194 ust. 1 pkt 5 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587),
  • nieterminowe rozliczenie opłaty – marszałek województwa dolicza 50% jej wartości jako sankcję dodatkową (art. 3e ust. 2 ustawy produktowej).

Zaległości w BDO mają też skutek lawinowy: blokują prawidłową sprawozdawczość opakowań, przez co przedsiębiorca może jednocześnie naruszać kilka przepisów i otrzymać kilka kar naraz.

Poza karami finansowymi nieuregulowanie obowiązków SUP uderzać może także w wizerunek firmy. Klienci – szczególnie w restauracjach premium i hotelach – coraz częściej zwracają uwagę na postawę ekologiczną lokalu i ignorowanie przepisów środowiskowych przekłada się na negatywne opinie oraz utratę zaufania. 

Sprawdź także: Co grozi i jakie są kary za nieprzestrzeganie BHP?

Obowiązki właściciela i menedżera: co mówią aktualne przepisy?

Obowiązki gastronomii w zakresie opłaty SUP wynikają z tekstu jednolitego ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz.U. 2024 poz. 433), znowelizowanej ustawą z 14 kwietnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 877). Przepisy dotyczą każdego, kto prowadzi jednostkę handlu detalicznego, jednostkę handlu hurtowego lub jednostkę gastronomiczną, w której oferowane produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych wymienionych w załączniku nr 6 są wydawane klientom jako opakowania lub służą do pakowania żywności i napojów.

Jakie obowiązki nakłada na właściciela/menedżera lokalu?

  • Rejestracja i aktualizacja w systemie BDO Musisz posiadać wpis w rejestrze BDO. W formularzu należy uwzględnić Dział II tabela 8 (jako podmiot udostępniający produkty SUP) oraz Dział VI tabela 4 (jeśli wprowadzasz produkty w opakowaniach). Pamiętaj, że każde nowe miejsce prowadzenia działalności (MPD) wymaga aktualizacji wniosku.

    • Koszty i sankcje: Rejestracja w Dziale II jest bezpłatna, natomiast w Dziale VI wynosi 200 zł (mikroprzedsiębiorcy) lub 800 zł (pozostali). Brak wpisu grozi karą od 1 000 zł do 1 000 000 zł.

  • Pobieranie opłaty od klienta Twoim obowiązkiem jest doliczenie opłaty do każdego produktu jednorazowego użytku wydawanego użytkownikowi końcowemu.

    • Stawki w 2026 r.: 0,20 zł za kubek na napoje oraz 0,25 zł za pojemnik na żywność.

  • Zapewnienie alternatyw (obowiązek od 1 lipca 2024 r.) Nie możesz oferować wyłącznie opakowań plastikowych. Klient musi mieć wybór: opakowanie z materiału innego niż tworzywo (np. pulpa, papier) lub opakowanie wielokrotnego użytku.

  • Prowadzenie ewidencji Musisz dokumentować liczbę nabytych i wydanych opakowań SUP. Ewidencję można prowadzić cyfrowo lub papierowo, oddzielnie dla każdego punktu gastronomicznego. Dokumenty należy przechowywać przez 5 lat.

  • Sprawozdawczość i wpłata środków Raz w roku składasz elektroniczne sprawozdanie przez BDO. Pobrane od klientów środki musisz przelać na rachunek urzędu marszałkowskiego.

    • Termin: Do 15 marca za rok poprzedni.

  • Bezwzględny zakaz sprzedaży wybranych produktów Zgodnie z przepisami, nie wolno wprowadzać do obrotu m.in. plastikowych sztućców, talerzy, słomek, mieszadełek oraz styropianowych pojemników.

    • Sankcja: Złamanie zakazu grozi karą od 10 000 zł do 500 000 zł.

  • Oznakowanie i opłaty producenckie (ROP) Jeśli wprowadzasz produkty pod własną marką, musisz zadbać o ich prawidłowe oznakowanie oraz rozliczyć opłatę na pokrycie kosztów zagospodarowania odpadów (np. 0,10 zł/kg dla pojemników na żywność).

Legenda:

  • BDO – rejestr i system sprawozdawczy dotyczący produktów, opakowań i odpadów. To właśnie tam składa się wnioski rejestrowe i aktualizacyjne oraz roczne sprawozdania.
  • Dział / tabela – oznaczenie konkretnej części formularza w systemie BDO. Gdy w tabeli pojawia się zapis typu „Dział II tabela 8” albo „Dział VI tabela 4”, chodzi o miejsce w formularzu BDO, które trzeba uzupełnić przy rejestracji albo aktualizacji wpisu.
  • Dział II tabela 8 – część BDO przeznaczona dla podmiotu, który prowadzi jednostkę gastronomiczną, handlową albo hurtową i udostępnia użytkownikowi końcowemu produkty SUP, np. kubki lub pojemniki objęte opłatą. Aktualizacja danych w tej części nie wymaga opłaty rejestrowej.
  • Dział VI tabela 4 – część BDO przeznaczona dla podmiotu wprowadzającego produkty w opakowaniach. Oficjalna ankieta BDO wskazuje ten dział i tę tabelę dla przedsiębiorcy, który importuje albo produkuje produkty w opakowaniach.
  • MPD – miejsce prowadzenia działalności. W systemie BDO każde takie miejsce ujmuje się odrębnie; po uruchomieniu nowego punktu trzeba dodać nowe MPD w systemie. BDO wskazuje też, że zmiany danych, w tym rozpoczęcie działalności w nowym miejscu, zgłasza się przez wniosek aktualizacyjny.
  • SUP – produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych objęte przepisami wdrażającymi dyrektywę single-use plastics; w gastronomii najczęściej chodzi o kubki na napoje i pojemniki na żywność. 

Praktyczne wdrożenie opłaty SUP w Twoim lokalu: poradnik krok po kroku

Ja wprowadzić do swojej oferty opakowania jednorazowego użytku i jak je następnie rozliczać? Przejdź przez te kroki!

Krok 1. Rejestracja w BDO

Zarejestruj się na bdo.mos.gov.pl przez Profil Zaufany. Każde miejsce prowadzenia działalności rejestrujesz osobno. Dołącz potwierdzenie opłaty rejestrowej (200 lub 800 zł). Termin wpłaty opłaty rocznej w 2026 r.: 28 lutego.

Krok 2. Identyfikacja produktów SUP w ofercie

Sporządź arkusz, w którym każdy kubek, wieczko, pokrywka i pojemnik ma przypisany status: podlega opłacie / nie podlega. Trzy częste pułapki to:

  • kubki papierowe z powłoką polietylenową (PE) – podlegają opłacie;
  • pojemniki z polilaktydu (PLA) – PLA jest tworzywem sztucznym w rozumieniu ustawy, więc również podlegają opłacie;
  • opakowania wielorazowe z plastiku – nie zwalniają z opłaty, jeśli nie funkcjonuje realny system zwrotny.

Specyfikacje techniczne zamów u dostawcy – te dokumenty będą niezbędne podczas ewentualnej kontroli.

Krok 3. Aktualizacja cennika i informacji dla klientów o opakowaniach jednorazowych

Dodaj przy kasie lub w menu tabliczkę informacyjną, np.: „Opakowanie na wynos: kubek +0,20 zł + VAT, pojemnik +0,25 zł + VAT”. Zaktualizuj stronę internetową i menu w systemach dostawczych (Uber Eats, Pyszne.pl, Glovo, Wolt). Platformy naliczają prowizję od kwoty brutto – uwzględnij to w kalkulacji cen take away.

Krok 4. Konfiguracja systemu POS i pobranej opłaty

W systemie kasowym (POSbistro, iPOS, Gastro Szef, R-Keeper, Dotykaika) stwórz modyfikator „Opakowanie SUP” z odpowiednią ceną i stawką VAT. Włącz auto-dodawanie modyfikatora dla zamówień take away – to wyeliminuje błędy przy wydawaniu opakowań i zapewni Ci spójne nazewnictwo między ewidencją a danymi POS. 

Krok 5. Wypróbuj opakowania alternatywne

Zamów testową partię opakowań z pulpy, trzciny cukrowej lub papieru bez powłoki PE. Rozważ rabat 0,30-0,50 zł dla klientów przynoszących własny kubek – realnie zmniejsza liczbę wydawanych opakowań SUP i obniża roczną kwotę do odprowadzenia.

Krok 6. Szkolenie personelu

Przeprowadź szkolenie (wystarczy 1-2 godziny). Pracownicy powinni umieć: poinformować klienta o opłacie, zaproponować alternatywę ekologiczną, zaksięgować pozycję w POS i nie pobierać opłaty od klientów przynoszących własne opakowanie.

Krok 7. Uruchomienie ewidencji

Najprostsza forma to arkusz kalkulacyjny,  gdzie znajdą się kolumny:

  • data, 
  • rodzaj produktu, 
  • liczba nabytych (z nr faktury), 
  • liczba wydanych, 
  • stawka, 
  • pobrana kwota. 

Dane można pobierać z raportów POS. Arkusz przechowuj przez 5 lat. Orientacyjne kwoty roczne: kawiarnia z 50 kubkami dziennie – ok. 3 650 zł; restauracja z 100 pojemnikami dziennie – ok. 9 125 zł.

Krok 8. Sprawozdawczość roczna

Sprawozdanie składa się wyłącznie elektronicznie przez BDO. Termin w 2026 r.: 16 marca (za rok 2025). Jednocześnie musisz wykonać przelew na konto urzędu marszałkowskiego właściwego dla miejsca pobrania opłaty – nie siedziby firmy. Całą dokumentację: ewidencję, faktury zakupu, specyfikacje dostawców, potwierdzenia przelewów – archiwizuje się przez 5 lat.

Przeczytaj również: Jak wykorzystać pojemnik gastronomiczny w pracy z żywnością?

Profesjonalne wsparcie w budowaniu bezpiecznej kuchni z Technica!

Wdrożenie opłaty SUP to dobry moment, żeby równocześnie przeprowadzić przegląd wyposażenia kuchni pod kątem zgodności z systemem HACCP. Oba środowiska regulacyjne – SUP i HACCP – wymagają odpowiedniej dokumentacji, sprzętu i procedur. W ofercie Technica znajdziesz profesjonalne wyposażenie HACCP, które spełnia wymagania inspekcji i wspiera codzienną pracę zespołu:

W sklepie Technica znajdziesz profesjonalne wyposażenie do gastronomii. Oferujemy także wsparcie posprzedażowe (serwis oraz części zamienne). Świadczymy również usługi projektowe – jeżeli więc nie wiesz, jakiego sprzętu potrzebujesz i jak powinna wyglądać Twoja kuchnia, która będzie zgodna z zasadami HACCP.

Źródła:



Komentarze
Chcesz dodać coś od siebie?
Dodaj komentarz
Zapisz się do newslettera!

Korzystaj z know-how naszych ekspertów, poznawaj inspiracje i otrzymuj informacje o promocjach.

Skontaktuj się
Informacje
Obsługa klienta
Twoje konto
Obserwuj nas na
     

©Wszelkie prawa zastrzeżone. Sklep prowadzi firma